Şeb-i Arus Haftasında İstanbul’da Tekkeler ve Mevlevihaneler

Tekkeler ve dergâhlar, Osmanlı toplumunda tasavvuf eğitiminin verildiği ve farklı tarikat geleneklerinin yaşatıldığı kurumlardı. Bu yapılar yalnızca ibadet amacıyla kullanılmıyor; musiki, edebiyat, eğitim, misafir ağırlama ve sosyal yardımlaşma gibi işlevleriyle şehir hayatında önemli bir yer tutuyordu.

İstanbul’un fethinden sonra şehrin farklı bölgelerinde kurulan tekkeler, zamanla çevrelerinde gelişen mahallelerin sosyal ve kültürel merkezleri hâline geldi. Bağlı oldukları tasavvuf geleneğine göre farklı ibadet biçimleri, mimari düzenler ve gündelik yaşam pratikleri oluşturdular.

Bu programda İstanbul’daki Bektaşi, Celvetî ve diğer tasavvuf geleneklerinin şehirde bıraktığı izleri; tekkeler, türbeler, ibadet mekânları ve günümüze ulaşan ritüeller üzerinden değerlendireceğiz. Şahkulu Sultan Dergâhı, Aziz Mahmud Hüdâyî Külliyesi ve Yahya Efendi Dergâhı gibi İstanbul’un önemli tasavvuf merkezlerinin tarihini ve mimari özelliklerini inceleyeceğiz.

Programın önemli bölümlerinden biri, Şahkulu Sultan Dergâhı’nda Antonina grubu için özel olarak gerçekleştirilecek semah gösterimi olacak. Semahın Alevi-Bektaşi inanç geleneğindeki yerini ve Mevlevî semasından hangi yönleriyle ayrıldığını öğreneceğiz. Günün sonunda izleyeceğimiz sema gösterisiyle Mevlevîlikte musikinin, hareketin ve sembollerin anlamını değerlendireceğiz.

Antonina uzmanının anlatımıyla gerçekleştireceğimiz bu tam günlük program, İstanbul’un tasavvuf tarihini yalnızca yapılar üzerinden değil; farklı inanç gelenekleri, ritüeller ve şehir hayatıyla kurdukları ilişki üzerinden ele alacak.